Niedziela, 12.07.2026
Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej to polskie święto państwowe obchodzone co roku 12 lipca. Ustanowione zostało przez Sejm RP w 2017 roku w hołdzie mieszkańcom polskich wsi za ich patriotyczną postawę, pomoc ukrywającym się i walkę w czasie II wojny światowej. Obchody wyznaczono na 12 lipca, w rocznicę pacyfikacji Michniowa.
Święto ma przypominać o patriotyzmie ludzi wsi, którzy pomagali oddziałom partyzanckim, walczyli w nich, a także nieśli pomoc osobom ukrywającym się przed prześladowaniami i przesiedleniem. Wspomagali żołnierzy niezłomnych, zaopatrywali w żywność walczące oddziały i mieszkańców miast. Jest także wyrazem szacunku dla ogromu ofiar poniesionych przez mieszkańców wsi – rozstrzeliwanych, mordowanych na Kresach Wschodnich, wyrzucanych z domostw, pozbawianych dobytku, wywożonych do sowieckich łagrów i niemieckich obozów koncentracyjnych oraz na przymusowe roboty.
O tym wszystkim mówił na antenie Radia Jasna Góra Stanisław Gmitruk, prezes Zarządu Oddziału Ludowego Towarzystwa Naukowo-Kulturalnego w Częstochowie, wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Śląskiego w rozmowie z Agatą Nalichowską.
- Ten dzień obchodzimy przede wszystkim dlatego, żeby oddać cześć, modlić się za tych, którzy głównie w czasie II wojny światowej ginęli często tylko dlatego, że byli Polakami, ale i walczyli o naszą wolność.
Jak przypomniał gość Radia Jasna Góra, nazwa święta obejmuje dwa ważne słowa - Walkę i Męczeństwo.
- I takim symbolem męczeństwa wsi polskiej jest wieś Michniów w województwie świętokrzyskim. W dniach 11 i 12 lipca Niemcy spacyfikowali, całkowicie zniszczyli tą miejscowość, wymordowali ludność. Ale takim tragicznym przykładem jest fakt, że najmłodszą ofiarą tego morderstwa dokonanego przez Niemców był dziewięciodniowy Stefanek Dąbrowa, który zginął w płomieniach jednego z domów. W efekcie czego ta data 12 lipca stała się podstawą, by ten dzień upamiętnić - mówił Stanisław Gmitruk:
Program obchodów:
• godz. 7.30, uroczystości przed pomnikiem „Niobe”, ofiar totalitaryzmu niemieckiego w m. Parzymiechy, gm. Lipie, pow. Kłobucki;
• godz. 8-10.00 - odwiedzenie miejsc upamiętniających walkę i męczeństwo wsi polskiej, m.in.:
- Biała, m/gm. Kłobuck, cmentarz - zbiorowa mogiła żołnierzy BCh;
- Grabiec m/gm. Szczekociny, miejsce powołania Chłopskiej Straży BCh;
- Kruszyna, pomnik poświęcony ofiarom krwawego poniedziałku 1939 r.
• godz. 9.30 - Msza św. w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze w Częstochowie, w intencji mieszkańców polskich wsi – bohaterów narodowych i ofiar systemów totalitarnych - faszystowskiego, komunistycznego i nacjonalistycznego;
• godz. 10.30 - wizyta w Kaplicy Pamięci Narodu na Jasnej Górze i oddanie hołdu ofiarom wojny i bohaterom narodowym; złożenie kwiatów i zapalenie zniczy przed tablicą Wincentego Witosa;
• godz. 11.30 – konferencja prasowa, na placu Biegańskiego w Częstochowskie ;
• godz. 11.50 – Muzeum Częstochowskie, Ratusz - wernisaż wystawy pt.: „Stanisław Mikołajczyk, ludowiec, premier rządu londyńskiego” i konferencja popularno-naukowa, z wykładem dra Janusza Gmitruka, dyrektora Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie, prezesa zarządu głównego LTN-K;
• godz. 13.00 - uroczyste podsumowanie obchodów Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej w regionie częstochowskim.
Autor: DR
